|
Rize'nin bazı yerlerinde kız kaçırma yerine "kız
çekme" denir. Kızı isteyip de alamayan oğlan tarafı,
kızı zorla çeker götürürdü.
Oğlan, bir kaç
arkadaşını yanına alır ve kızı kaçırabileceği bir
yerden (bu yer değirmen olabilir, kız ot kesmeye
gitmiş olabilir, hatta bir imecede çalışır olabilir)
zorla kaçırır. Bu işi yapanlar silahlıdır ve
kararlıdır. Üzerine kimse varamaz. Kızın bağırıp
çağırması, direnmesi de fayda vermez. Oğlan kızı
akrabalarından birini akrabalarından birinin evine
götürür ve burada kıza zorla sahip olur. Bir kaç gün
dağlık bir yerde de saklanabilirler. Zorla yapılan
bu kaçırma olayından sonra bu iki aile uzun süre
düşmanlık eder ve ancak çok sonraları barışırlar.
Eğer kız, sevdiği bir
kimseye değil de istemediği birine veriliyorsa
sevgilisi oğlan tarafından kaçırılmayı bekler. Bu
kaçırma olayının pek çoğu aslında bir peşe gitme
olayıdır ve bu bazı siyasetçi aile büyükleri
tarafından tezgahlanmıştır. Eğer kız tarafı kızı
vermez ve bu evlilik bazı aile büyükleri tarfından
uygun görülürse bu kaçırma olayı adeta tezgahlanır.
Karşılıklı haberleşme ile uygun zaman kollanır ve
kararlaştırılır ve oğlan kızı zorla kaçırmış olur.
burada kızın bağırıp çağırması rol icabıdır. Bir
müddet sonra kızın çeyizi kıza gönderilir. Kız
tarafı ikna edilerek barış sağlanır
Bazende kız, sevdiğine değilde
istemediğine verilirdi. Bu durumda sevdiği oğlan
tarafından kaçırılmayı beklerdi. Bu kaçırma olayı
aslında peşe gitmedirde işin ardında bazı aile
büyükleri vardır bunlarda kızın istemediği tarafa
verilmesini istemezler ve böyle bir tezgah kurulur.
Karşılıklı haberleşilir, uygun bir vakit kollanılır
herşey ayarlanır ve sözüm ona oğlan kızı kaçırmış
olur. Burada kızın bağırıp çağırması rol gereği
olur. Bir müddet sonra kızın çeyizide gönderilir.
Kız tarafı ikna edilerek barış sağlanır veya husumet
uzun süre devam eder.
Peşe Gitme :
Kızın kendi
isteğiyle ve ailesine karşı tavır alarak anlaşmalı
bir şekilde oğlanla kaçmalarıdır. Peşe gitme olayı
kimse mani olmasın diye gece olur. Herkes uyuduktan
sonra, sabaha karşı kız bohçasını hazırlayarak evden
çıkar ve dışarda bekleyen oğlanla buluşur. Şüphesiz
bakkala gidiyorum diyerek evden çıkıp gitmek de
mümkündür. Peşe gitme olayı daha çok günümüzde
görülen olaylardandır. Kızların ailesine karşı bir
baş kaldırma olayıdır. Bazan da ekonomik nedenlere
dayanmaktadır. Normal bir evlilik için her iki
tarfında ekonomik gücü yeterli olmayabilir. Peşe
gitme olayında kız anasının mutlaka haberli olduğu
varsayılır. En azından aileden birinin kıza yardımcı
olduğu düşünülür.
Peşe gitme olayında
anlaşma kısa zamanda sağlanır. Ne var ki kızın
ailesini utandıran bir tavır varsa hoş karşılanmaz.
Peşe giden kız uzun süre babasının veya ağabeyisinin
yüzüne gelemez.
Kız kaçırma ve peşe
gitme olaylarından sonra anlaşma sağlansa bile düğün
yapılmaz. 1950'li yıllardan sonra hiçbir şekilde
başlık parası alınmamaktadır. Rize'de başlık parası,
yani yegi, düğün ve evlenme adetleri arasından
tamamiyle kalkmıştır.
|